Nguồn Gốc Thuyết m Dương Ngũ Hnh



Thuyết m Dương - Ngũ Hnh xuất pht từ Kinh Dịch cổ. Nguồn gốc của thuyết ny l từ một m hnh tối cổ về cc con số gọi l H ồ. Tương truyền do trời ban cho vua Phục Hy, một ng vua thần thoại của Trung Hoa, cch đy khoảng 4000 năm. Khi Ngi đi tuần th Phương Nam, qua sng Hong H, bỗng thấy một con Long M hiện ln, trn lưng n c những chấm đen trắng.

Khi về Ngi mới phỏng theo m vẽ lại thnh một bảng k hiệu 10 số đếm bằng cc chấm đen v trắng, xếp thnh hai vng trong v ngoi, theo đng 4 phương: Nam, Bắc, ng, Ty. Ở chnh giữa l hai số 5 v 10. Ngi gọi l H ồ, tức l bức đồ trn sng Hong H (chỉ l hnh vẽ chứ khng c chữ v sự pht minh thuộc thời chưa c chữ viết).

Bảng H ồ chia 10 số đếm thnh 2 loại số đối xứng nhau:


Số Dương, số Cơ, số Trời: 1, 3, 5, 7, 9 (chấm trắng).

Số m, số Ngẫu, số ất: 2, 4, 6, 8, 10 (chấm đen).

Số Sinh: 1, 2, 3, 4, 5.

Số Thnh: 6, 7, 8, 9, 10.

Tuy nhin, trong H ồ khng phải chỉ c m Dương, bởi v chỉ ring cơ chế m Dương th khng đủ giải thch mọi biến thin phức tạp của vũ trụ. Trong đồ hnh cn c cả nội dung tương tc của 10 số đếm, thng qua sự định vị 5 con số đầu tin l 5 con số Sinh, đại diện cho 5 yếu tố vận động trong vũ trụ, đ được ghi r trong bi ca quyết:



Thin nhất sinh Thủy, ịa lục thnh chi.
ịa nhị sinh Hỏa, Thin thất thnh chi.
Thin tam sinh Mộc, ịa bt thnh chi.
ịa tứ sinh Kim, Thin cửu thnh chi.
Thin ngũ sinh Thổ, ịa thập thnh chi.

Nghĩa L:

Số Trời 1 sinh Thủy, thnh số ất 6.
Số ất 2 sinh Hỏa, thnh số Trời 7.
Số Trời 3 sinh Mộc, thnh số ất 8.
Số ất 4 sinh Kim, thnh số Trời 9.
Số Trời 5 sinh Thổ, thnh số ất 10.

Như vậy Ngũ Hnh đ được định cng với 5 cặp số Sinh Thnh ra chng, c vị tr Tin Thin theo đng cc hướng của cc cặp số:

1-6: Hnh Thủy, phương Bắc.
2-7: Hnh Hỏa, phương Nam.
3-8: Hnh Mộc, phương ng.
4-9: Hnh Kim, phương Ty.
5-10: Hnh Thổ, ở Trung Tm.

Ngũ Hnh Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ khi tương tc lẫn nhau cũng phải theo cơ chế hai chiều đối xứng l m v Dương, tức cơ chế Tương Sinh v Tương Khắc. y l tinh thần căn bản của thuyết Ngũ Hnh. Theo đ cứ hai Hnh đứng kề cận nhau th sinh cho nhau, lun chuyển mi khng ngừng, cc Hnh cch nhau th khắc chế nhau, v cứ thế m lun lưu mi, biểu thị cho triết l cao siu của sự đổi thay, biến dịch của vũ trụ tự nhin.

Tnh Chất Của Ngũ Hnh



Hnh Mộc gọi l Phu Ha, v n phn bố ra kh n ha lm cho vạn vật được nẩy sinh tươi tốt.

Hnh Hỏa gọi l Thăng Minh, c nghĩa l bừng sng, c kh thịnh trưởng lm cho vạn vật được pht triển.

Hnh Thổ gọi l Bị Ha, v n đầy đủ kh ha sinh vạn vật, lm cho vạn vật được đầy đủ hnh thể.

Hnh Kim gọi l Thẩm Bnh, v n pht ra kh yn tĩnh, ha bnh, lm cho vạn vật kết quả.

Hnh Thủy gọi l Tĩnh Thuận, v c kh tĩnh m nhu thuận lm cho vạn vật được bế tng, gn giữ.

Quan hệ tương sinh nghĩa l gip cho nhau lớn hoặc sinh ra nhau. Quan hệ tương khắc l ức chế, lm thiệt hại nhau, nhưng phải biểu hiện ci qun bnh v giữ gn lẫn nhau giữa cc Hnh. Quan hệ tương sinh v tương khắc nếu thi qu lại lm cho sự biến ha bị trở ngại khc thường thnh ra thi qu hoặc bất cập.

Hnh Mộc bất cập được gọi l Ủy Ha, nghĩa l thiếu kh n ha sẽ lm cho vạn vật rũ rượi, khng phấn chấn.

Hnh Hỏa bất cập được gọi l Phục Minh, nghĩa l thiếu kh ấm p lm cho vạn vật ảm đạm, khng sng.

Hnh Thổ bất cập gọi l Ty Gim, nghĩa l khng c kh ha sinh, sẽ lm cho vạn vật yếu ớt, khng c sức.

Hnh Kim bất cập gọi l Tng Cch, nghĩa l khng c kh thu liễm, lm cho vạn vật trở nn mềm gin, khng c sức đn hồi.

Hnh Thủy bất cập gọi l Hạc Lưu, nghĩa l khng c kh phong tng dấu kn, lm cho vạn vật bị kh queo.

Hnh Mộc thi qu th gọi l Pht Sinh, do sự khuếch tn kh n ha qu sớm, lm cho vạn vật sớm pht dục.

Hnh Hỏa thi qu gọi l Hch Hy, do khuếch tn hỏa kh mnh liệt, lm cho vạn vật nng nảy chẳng yn.

Hnh Thổ thi qu gọi l ơn Phụ, do c kh nồng hậu rắn chắc, lm cho vạn vật khng thể thnh hnh.

Hnh Kim thi qu gọi l Kin Thnh, do c kh cứng cỏi lm cho vạn vật ngay thẳng, khng c sức nhu nhuyễn.

Hnh Thủy thi qu gọi l Lưu Diễn, do c kh đầy trn lm cho vạn vật phiu lưu khng thể về chỗ.

Do đ 2 hệ thống tương sinh v tương khắc khng tồn tại đơn độc, biệt lập. Trong tương khắc đ c ngụ tương sinh v ngược lại, để vạn vật cng tồn tại v pht triển. Bởi v vũ trụ khng thể c sinh m khng c khắc, khng thể c khắc m khng c sinh. Khng c sinh th vạn vật khng nảy nở, khng c khắc th sự pht triển qu độ sẽ c hại.

m Dương Ngũ Hnh

























Ngũ Hnh Tương Sinh V Tương Khắc










Thin Can Tương Sinh V Tương Khắc



Dương






m






Trang kế