MẠCH XC  

Xc l gấp rt, mau, nhanh.  Mạch ch đi rất nhanh, cng ở thốn khẩu,

Mạch Sc m thỉnh thoảng ngừng 1 ci cũng gọi l mạch Xc.

HNH TƯỢNG

Mạch Xc đập gấp rt ở thốn khẩu ra đến ngư tế, đến rồi đi nhanh vội, c  khi ngừng rồi lại tiếp tục.đập rất nhanh dưới ngn tay, c lc giống như ngừng khng c số nhất định, cấp bch, trong nhanh c thấy cả đập nho nhỏ.

HNH VẼ BIỂU DIỄN MẠCH XC  - Sch Mạch Chẩn biểu thị hnh vẽ mạch Xc như sau:

NGUYN NHN

Dương thịnh m m khng ha được, hoặc nộ kh nghịch ln... gy ra mạch Xc.

Do vinh vệ bị rối loạn khng cn độ số, m kh thc dương... gy ra mạch Xc.

Mạch Xc do lo lắng nghĩ ngợi, kh trệ uất kết, tch tụ gy ra, hoặc do nng sốt qu m khng hạ xuống được... cũng gy ra mạch Xc.

CHỦ BỆNH

Thi Dương bệnh  m thầy thuốc lại dng php hạ, gy ra đi lỵ khng ngừng, mạch Xc

Thương hn m mạch Xc, tay chn quyết nghịch, nn dng php cứu (bằng ngải nhung).

Mạch Xc đập dồn dập trn thốn khẩu l đau ở vng bả vai sau lưng.

Giận dữ lm cho kh xng ngược ln gy ra mạch Xc, kh th, người bệnh sinh ra nng nảy, buồn bực, c  khi trong người mu dồn lại pht cuồng.

Mạch Xc chủ dương thịnh nhiệt thực, huyết kh,  đờm ẩm, thức ăn ngừng trệ, sưng đau.

Mạch Xc chủ kh nghịch ln, suyễn thở, vai lưng đau, kết hung, di tinh, kiết lỵ, nhiệt cao, đờm ứ, thương thực, vong dương.

 

Tả Thốn XC    Nhiệt hỏa bốc ln cao.

Hữu Thốn XC Kh nghịch, suyễn, phế kh kh.

Tả Quan XC   Huyết to.

Hữu Quan XC  Thương thực.

Tả Xch XC    Di tinh.

Hữu Xch XC    Vong dương.

 

 KIM MẠCH

  Xc m Hồng, Thực, c lực l nhiệt, l t trệ ở kinh lạc.

  Xc m Tiểu, v lực l hư thot.